Ở Cùng Chính Mình · 3/32 · Phần Một · Mùa Gieo
Trích từ sách Ở Cùng Chính Mình của Thanh Nguyên. Mỗi ngày một bài suy niệm, mời bạn đọc chậm, như ngồi bên một chén trà.
Nghe sách nói · giọng đọc cùng bài viết này
Ở góc vườn nhà bà ngoại có một khoảng đất nhỏ để trống.
Vậy mà mỗi mùa xuân, khoảng đất ấy lại xanh lên. Một khóm cúc dại. Vài dây rau má. Một nhành hoa mười giờ tím.
Bà bảo: gió mang hạt về. Chim mang hạt về. Nước mưa mang hạt về. Và có những hạt do chính tay bà rắc xuống, những lần bà ôm rổ hạt giống đi ngang qua.
Khoảng đất ấy xanh lên từ những gì được mang đến.
Những gì ta nghe, thấy, nói, biết
Tâm trí của mỗi người cũng như khoảng đất ấy.
Mỗi ngày, ta nghe một lời nói, một bài hát, một câu chuyện. Ta thấy một khung cảnh, một nét mặt, một trang sách. Ta nói một câu, nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Ta biết thêm một điều, hiểu thêm một điều.
Tri thức nhân sinh chia sẻ rằng những gì ta nghe, thấy, nói, biết chính là hình ảnh tâm trí của ta. Nhìn vào những điều một người hay nghe, hay thấy, hay nói, hay biết, ta thấy được hình ảnh tâm trí của người ấy.
Nghe – thấy quyết định nói – biết
Trong bốn điều ấy, nghe và thấy thường đi trước. Điều ta nghe, điều ta thấy quyết định điều ta nói, điều ta biết.
Đứa trẻ lớn lên giữa những lời dịu dàng thì nói lời dịu dàng. Người hay được thấy những tấm gương tử tế thì biết rõ thế nào là tử tế. Người hay được nghe về những mùa quả ngọt thì nói về mùa quả ngọt, và tin rằng mùa quả ngọt đang đến.
Vì vậy, tri thức nhân sinh nói gọn trong một câu: kiểm soát nghe – thấy, thay đổi nói – biết.
Ba loại cây trong vườn tiềm thức
Tri thức nhân sinh kể rằng bên trong mỗi người có một khu vườn, gọi là khu vườn tiềm thức.
Trong vườn có ba loại cây: cây thức, cây duyên và cây quả. Cây thức là những hiểu biết. Cây duyên là những mối nhân duyên với con người. Cây quả là những kết quả của cuộc sống.
Mỗi loại cây có rất nhiều hạt mầm. Có hạt còn nằm yên trong đất. Có hạt đã lên cây. Có cây đã trổ quả.
Hạt mầm được gieo vào vườn qua một quá trình người xưa gọi bằng một chữ rất đẹp: huân tập. Huân là xông hương. Tập là lặp lại. Hãy hình dung chiếc áo treo cạnh lư trầm, ngày qua ngày ướp dần mùi hương. Tâm trí ta cũng ướp dần những gì ta nghe, thấy, nói, biết. Huân tập chính là quá trình ta nghe, thấy, nói, biết mỗi ngày.
Nghe thấy điều tốt lành, quả như ý tự đến
Khi ta nghe, thấy những hiểu biết sáng suốt, hạt mầm thức tốt lành được gieo.
Khi ta nghe, thấy những mối duyên đẹp, những con người tử tế nâng đỡ nhau, hạt mầm duyên tốt lành được gieo.
Khi ta nghe, thấy những kết quả tốt đẹp, những mùa quả ngọt của người đi trước, hạt mầm quả tốt lành được gieo.
Thức tốt lành, duyên tốt lành, quả tốt lành cùng lớn lên trong vườn. Và quả như ý đến, tự nhiên như mùa trái chín.
Kiểm soát nghe – thấy là chọn những gì đi vào vườn mình. Ta chọn một cuốn sách hay. Ta chọn ngồi gần người nói lời vui vẻ, lời hy vọng. Ta chọn ngắm những tấm gương tử tế, những mùa quả ngọt.
Thay đổi nói – biết là chủ động vun bồi những hạt mầm ấy. Ta nói lời biết ơn. Ta kể về điều tốt đẹp. Ta học thêm một điều mới, hiểu sâu thêm một quy luật của cuộc sống.
Đó cũng là tinh thần của nguyên lý ánh sáng mà tri thức nhân sinh trao lại: đưa ánh sáng vào, căn phòng tự sáng.
Người làm vườn tỉnh thức
Ở cùng chính mình là lúc ta ra đứng ở cổng vườn, và nhìn xem gió đang mang hạt gì về.
Tri thức nhân sinh trao cho ta một sự thực tập giản dị: biết mình đang nghe, biết mình đang thấy, biết mình đang nói, biết mình đang biết.
Ta nghe tiếng mưa, và ta biết mình đang nghe tiếng mưa. Ta đọc một dòng tin, và ta biết mình đang đọc dòng tin ấy. Ta nói một câu với con, và ta biết mình đang nói câu ấy.
Sự biết nhẹ nhàng ấy giống ngọn đèn treo ở cổng vườn. Nhờ có ánh đèn, ta nhìn rõ từng hạt mầm đang được gieo vào vườn.
Lời mời
Hôm nay, bạn hãy làm người gác cổng vườn của mình trong một ngày.
Buổi sáng, hãy chọn ba điều đẹp để nghe và để thấy: một hiểu biết sáng suốt, một câu chuyện về những con người tử tế, một mùa quả ngọt của ai đó bạn ngưỡng mộ.
Trong ngày, hãy nói ba câu đẹp: một lời vui vẻ, một lời khen, một lời biết ơn.
Buổi tối, hãy ngồi yên mười phút với cuốn sổ nhỏ và viết bốn dòng:
Hôm nay mình đã nghe…
Hôm nay mình đã thấy…
Hôm nay mình đã nói…
Hôm nay mình đã biết thêm…
Hôm nay, mình muốn nghe, thấy điều gì để gieo hạt thức, duyên, quả tốt lành cho khu vườn của mình?
❦︎
Gió đã về. Hạt lành đã gieo. Người làm vườn đang mỉm cười.
Bài tiếp theo: Chương 3: Hạt mầm hình ảnh tâm trí, đăng lúc 20:00 ngày 12/11.
Xem mục lục và đọc lại các bài đã đăng tại Cộng đồng · Ở Cùng Chính Mình.

