Ở Cùng Chính Mình · 10/32 · Phần Hai · Bốn Tầng Trở Về
Trích từ sách Ở Cùng Chính Mình của Thanh Nguyên. Mỗi ngày một bài suy niệm, mời bạn đọc chậm, như ngồi bên một chén trà.
Phần Hai · Bốn Tầng Trở Về
Ở cùng chính mình là trở về với bốn tầng của một con người: Tâm, Tánh, Tình, Thân.
Đêm rằm, bạn ngồi bên một mặt hồ.
Gió đã ngừng. Cá đã ngủ. Mặt nước phẳng lặng như một tấm gương lớn. Và trên tấm gương ấy, vầng trăng hiện ra tròn trịa, sáng trong, trọn vẹn đến từng đường viền.
Mặt hồ soi trăng bằng sự lặng yên. Khi mặt hồ lặng yên, vầng trăng tự hiện về.
Bốn tầng của một con người
Tri thức nhân sinh nhìn con người như một ngôi nhà có bốn tầng: Tâm, Tánh, Tình, Thân.
Tâm là tầng sâu nhất, nơi có sự chân thật của mỗi người. Tánh là tầng bản tính, những khuynh hướng làm nên cá tính của ta. Tình là tầng cảm xúc, những rung động của lòng người. Thân là tầng ngoài cùng, ngôi nhà thân thể ta mang theo suốt đời.
Phần Hai của cuốn sách này là hành trình trở về với cả bốn tầng ấy. Và ta bắt đầu từ tầng sâu nhất: Tâm.
Tâm như mặt hồ
Tâm của mỗi người giống như một mặt hồ.
Mặt hồ ấy vốn trong. Vốn lặng. Vốn có khả năng soi trọn vầng trăng.
Trong những ngày bận rộn, gió thổi qua mặt hồ. Đó là gió của công việc, của những cuộc trò chuyện, của những điều ta nghe và thấy. Mặt hồ gợn sóng. Vầng trăng vỡ thành nhiều mảnh lấp lánh.
Khi ta ở cùng chính mình, gió dần lặng. Sóng dần yên. Và mặt hồ trở về với sự trong trẻo vốn có của nó.
Lúc ấy, ta thấy rõ. Ta thấy rõ mình. Ta thấy rõ người. Ta thấy rõ con đường.
Sự chân thật nơi chính mình
Tri thức nhân sinh nói rằng ở tầng sâu nhất của mỗi người có một điều luôn luôn trong sáng. Ta nhắm mắt hay mở mắt thì điều ta thấy thay đổi, nhưng cái luôn luôn thấy thì không thay đổi. Ta nghe tiếng này hay tiếng khác thì âm thanh thay đổi, nhưng cái luôn luôn nghe vẫn luôn ở đó.
Đó là ý nghe, ý thấy, ý nói, ý biết chân thật. Đó là sự chân thật nơi chính mình, điều mà hễ là con người thì đều mong muốn tìm về.
Nhiều truyền thống gọi nó bằng những cái tên khác nhau. Dân gian gọi là Tâm. Người tu học gọi là Chân tánh. Người làm khoa học gọi là phần chân thật sâu bên trong con người. Tên gọi khác nhau, nhưng tất cả cùng chỉ về một mặt hồ trong.
Những giờ ở cùng chính mình là những giờ ta ngồi bên mặt hồ ấy.
Ngồi yên để nước trong
Muốn mặt hồ trong, ta chỉ cần ngồi yên.
Ngồi yên và thở. Hơi thở vào, ta biết mình đang thở vào. Hơi thở ra, ta biết mình đang thở ra. Hơi thở dài, ta biết hơi thở dài. Hơi thở ngắn, ta biết hơi thở ngắn.
Mỗi hơi thở là một làn gió nhẹ dịu lại. Mười hơi thở, mặt hồ đã lặng đi nhiều. Hai mươi hơi thở, ta đã thấy bóng trăng.
Đây là thực hành giản dị nhất và cũng là thực hành sâu sắc nhất. Người xưa đã thở như thế dưới gốc cây bồ đề. Người nay có thể thở như thế bên khung cửa sổ, trong một căn phòng nhỏ giữa thành phố.
Vầng trăng luôn ở đó
Có một điều rất an ủi: vầng trăng luôn ở đó.
Ngay cả khi mặt hồ đang gợn sóng, vầng trăng vẫn sáng trên cao. Ngay cả khi ta đang bận rộn, sự chân thật bên trong ta vẫn trọn vẹn. Ta chỉ cần trở về, ngồi xuống, để nước lắng, và trăng lại hiện về trong hồ.
Vì vậy, mỗi lần ở cùng chính mình đều là một cuộc hội ngộ. Ta gặp lại điều đẹp nhất trong mình, điều đã luôn chờ ta.
Lời mời
Tối nay, trước khi ngủ, bạn hãy thở mười hơi thở thật chậm.
Hãy nằm hoặc ngồi trong tư thế thoải mái. Hãy đặt một bàn tay lên bụng. Hãy cảm nhận bụng phồng lên khi thở vào, xẹp xuống khi thở ra.
Hãy đếm từ một đến mười. Mỗi lần thở vào và thở ra là một nhịp. Nếu bạn quên số, hãy mỉm cười và bắt đầu lại từ một.
Hãy để mặt hồ của mình lắng xuống, rồi đi vào giấc ngủ cùng vầng trăng.
Khi mặt hồ trong mình lặng yên, mình thấy được điều gì rõ ràng nhất?
❦︎
Gió đã ngừng. Nước đã trong. Vầng trăng đã về.
Bài tiếp theo: Chương 10: Hạt mầm biết mình là cây gì, đăng lúc 20:00 ngày 19/11.
Xem mục lục và đọc lại các bài đã đăng tại Cộng đồng · Ở Cùng Chính Mình.

