Có những người mang trong mình khả năng rất lớn, nhưng cả đời chưa cất cánh. Điều giữ họ lại thường không nằm bên ngoài, mà nằm trong cách họ nhìn chính mình. Bài viết này gọi tên sáu lớp kén của hạn chế tự nhận thức, và gợi ý ngọn đèn tương ứng giúp bạn vượt qua giới hạn bản thân.
Trong bài này
- Con tàu bị giữ bởi sáu sợi xích
- Sáu lớp kén thường gặp
- Chìa khóa nằm ở tầm nhìn
- Lớp kén tôi đã mở
- Thực hành hôm nay: sáu câu hỏi tự soi
- Câu hỏi thường gặp
- Đọc cùng
Con tàu bị giữ bởi sáu sợi xích
Hãy hình dung một con phi thuyền đã sẵn sàng bay vào vũ trụ: nhiên liệu đầy, động cơ tốt. Nhưng nó vẫn đứng yên trên bệ phóng, vì đang bị giữ bởi sáu sợi xích. Mỗi con người cũng vậy. Ta có đủ tiềm năng, chỉ là đang bị giữ bởi những lớp kén trong nhận thức.
Tin vui là: những sợi xích này được tạo ra từ nhận thức, nên khi nhận thức thay đổi, chúng tự tan đi.
Sáu lớp kén thường gặp
1. Tầm thường hóa bản thân
Ta nghĩ mình chỉ là người bình thường, không có sứ mệnh gì lớn lao. Thật ra mỗi người đến với đời đều mang một sứ mệnh riêng, dù đó là nuôi dạy một đứa trẻ tử tế hay nấu những bữa cơm ấm.
Ánh sáng tương ứng: nhận ra giá trị và sứ mệnh của chính mình.
2. Sợ thất bại
Vì sợ sai, ta chọn không bắt đầu. Nhưng không bắt đầu thì chắc chắn không tới.
Ánh sáng tương ứng: xem mỗi lần chưa thành là một bài học, một bước gần hơn tới đích.
3. Sợ chỉ trích, phê bình
Lời phê bình khó nghe nhất thường đến từ những người thân yêu nhất. Họ lo cho ta, nên dễ cho rằng điều ta chọn là không thể. Vì sợ những lời ấy, ta ngần ngại lên tiếng.
Ánh sáng tương ứng: lặng lẽ gieo nhân đúng. Khi quả như ý xuất hiện, lời chỉ trích tự tan, và người thân trở thành người ủng hộ.
4. Thiếu điều kiện
Ta chờ đủ tiền, đủ thời gian, đủ người giúp rồi mới bắt đầu. Nhưng điều kiện thường xuất hiện sau khi ta hành động, không phải trước.
Ánh sáng tương ứng: bắt đầu với những gì đang có. Khi ta bước đi, duyên lành dần đến.
5. Thiếu hiểu biết
Không biết bắt đầu từ đâu, không biết cách làm, ta dễ nản lòng.
Ánh sáng tương ứng: học hỏi. Hiểu biết là thứ ai cũng có thể bồi đắp, từng trang sách, từng người thầy.
6. Thiếu tầm nhìn tương lai
Đây là lớp kén gốc. Khi không thấy rõ mình muốn trở thành ai, ta dễ bị năm lớp kén kia giữ lại. Khi tầm nhìn tương lai sáng rõ, sứ mệnh hiện ra, nỗi sợ nhỏ lại, điều kiện và hiểu biết được tìm đến.
Ánh sáng tương ứng: vẽ ra bức tranh tương lai của mình, cụ thể và đầy cảm hứng.
Mở được lớp kén tầm nhìn, năm lớp kén kia tự nới lỏng.
Chìa khóa nằm ở tầm nhìn
Trong sáu lớp kén, nếu chỉ chọn một để bắt đầu, hãy chọn tầm nhìn. Một người biết rõ mình đang đi đâu sẽ tự tìm cách vượt qua nỗi sợ, tự đi tìm hiểu biết và điều kiện. Như con thuyền có người lái trong Nguyên lý Thuận dòng: người lái chính là tầm nhìn.
Lớp kén tôi đã mở
Trong sáu lớp kén, tôi đã từng nhiều lần không dám bắt đầu một điều gì đó vì sợ thất bại và sợ chỉ trích, phê bình. Như ngày nhỏ, tôi ngại tham gia các buổi văn nghệ vì sợ mình hát không hay, sẽ nhận những phản hồi không tốt. Lớn hơn chút xíu, tôi sợ viết đơn xin việc, vì sợ không được nhận vào. Lớn hơn nữa, đứng trước những điều mình yêu thích như viết lách, công nghệ…, tôi vẫn ngại theo đuổi vì sợ mình không có khiếu để có thể thành công… Đến ngày tôi quyết định làm Chuyện Bên Mâm Cơm, tôi nhớ lại lời người Thầy của mình, rằng “con người cần tri thức”. Những tri thức tuyệt quý của nhân loại cần được tiếp nhận, kế thừa. Xã hội càng văn minh, cuộc sống càng phát triển, con người càng cần đến những nhận thức để cuộc sống được vững vàng hơn. Và Chuyện Bên Mâm Cơm đã ra đời, không đợi tôi phải trở thành ai thì mới bắt đầu. Tôi có thể xuất phát từ một người bình thường, học cách cần mẫn để góp phần mang giá trị cho cuộc sống. Thêm một người đọc những bài viết, thêm một thành công nhỏ, chứ không có khái niệm thất bại. Tôi cũng không ngần ngại việc vừa làm, vừa học để hoàn thiện thêm; để rồi sẽ có những con người thấy ý nghĩa tốt đẹp mà dự án muốn mang đến cho cộng đồng, và cùng chung tay làm cho kết quả được lớn hơn. Chính nhờ tầm nhìn rằng sách và tri thức là những món quà luôn đồng hành với nhân sinh đã giúp cho tôi phá vỡ những lớp kén khác và cho mình cơ hội được bắt đầu.
Thực hành hôm nay: sáu câu hỏi tự soi
- Mình đang xem nhẹ giá trị nào của chính mình?
- Nếu biết chắc không thất bại, mình sẽ bắt đầu điều gì?
- Lời phê bình nào đang giữ mình lại, và quả như ý nào sẽ trả lời nó?
- Với những gì đang có, bước nhỏ nhất mình làm được hôm nay là gì?
- Mình cần học thêm điều gì, từ ai?
- Năm năm nữa, mình muốn trở thành người như thế nào?
Câu hỏi soi chiếu: Lớp kén nào, nếu được mở hôm nay, sẽ giúp mình bay xa nhất?
Câu hỏi thường gặp
Hạn chế tự nhận thức là gì?
Là những giới hạn ta tự đặt cho mình qua cách nhìn bản thân và cuộc đời. Chúng không phải sự thật, mà là những lớp kén có thể mở ra.
Vì sao tầm nhìn tương lai là lớp kén gốc?
Vì tầm nhìn cho ta lý do để vượt qua năm lớp còn lại. Không có tầm nhìn, ta dễ chọn đứng yên cho an toàn.
Làm sao đối diện lời phê bình từ người thân?
Hãy hiểu rằng họ phê bình vì lo cho ta. Thay vì tranh luận, hãy lặng lẽ gieo nhân đúng. Kết quả tốt đẹp là câu trả lời dịu dàng nhất.
Vượt qua giới hạn bản thân có cần thay đổi lớn?
Không. Chỉ cần thay đổi nhận thức, từng chút một. Khi nhận thức đổi, những giới hạn tự tan đi.
Đọc cùng
- Nguyên lý Chuyển hóa: trưởng thành từ bên trong, như chú bướm tự mở kén.
- Nguyên lý Ánh sáng: thắp đèn thay vì đuổi bóng tối.
- The Garden of Light – Khu Vườn Ánh Sáng: tiểu thuyết về tình yêu và nghệ thuật vun một khu vườn chung trong hôn nhân.