Bài 1/8 · Chuỗi bài Hạt mầm hình ảnh tâm trí
Mỗi ngày ta chọn rất nhiều điều: ăn gì, chơi với ai, làm nghề gì, đối diện thử thách ra sao. Bài mở đầu chuỗi Hạt mầm hình ảnh tâm trí cùng bạn nhìn về cội nguồn cuộc sống, với một nhận thức quan trọng: cội nguồn cuộc sống xuất phát từ chính tôi, nhưng không phải lỗi do tôi. Đây là điểm khởi đầu để bạn nhẹ nhàng làm chủ cuộc đời mình.
Trong bài này
- Cội nguồn cuộc sống: kết quả đến từ chuỗi những chọn lựa
- Xuất phát từ chính tôi, nhưng không phải lỗi do tôi
- Đi tìm gốc rễ của chọn lựa
- Ngày tôi nhận lại quyền chọn lựa
- Thực hành hôm nay
- Câu hỏi thường gặp
- Chuỗi bài Hạt mầm hình ảnh tâm trí
- Đọc cùng
Cội nguồn cuộc sống: kết quả đến từ chuỗi những chọn lựa
Hãy nhìn lại một ngày bình thường. Buổi sáng bạn chọn ăn món gì. Đến chỗ làm, bạn chọn nói với đồng nghiệp câu nào. Buổi tối, bạn chọn dành thời gian cho ai. Mọi kết quả chúng ta đang có trong cuộc sống đều đến từ chuỗi những chọn lựa như thế. Và chúng ta chính là người đưa ra chọn lựa.

- Sức khỏe: thân thể hôm nay là kết quả của những bữa ăn, giấc ngủ, những lần vận động ta đã chọn.
- Mối quan hệ: sự gắn bó trong gia đình là kết quả của những lời nói, những lần lắng nghe ta đã chọn.
- Tài chính: khoản tiền đang có là kết quả của những công việc, những cách chi tiêu ta đã chọn.
- Nội tâm: sự bình an trong lòng là kết quả của cách ta chọn đón nhận mỗi tình huống.
Cội nguồn cuộc sống xuất phát từ chính tôi, nhưng không phải lỗi do tôi.
Xuất phát từ chính tôi, nhưng không phải lỗi do tôi
Nội tâm con người thường có một xu hướng: điều tốt đẹp thì nhờ mình chọn, còn điều chưa như ý thì do người khác mang lại. Nhận thức về cội nguồn cuộc sống giúp ta nhìn trọn vẹn hơn: dù kết quả đang là như ý hay bất như ý, chúng ta cũng là người chọn lựa.
Vế thứ hai của nhận thức mang lại sự nhẹ nhõm: không phải lỗi do tôi. Con người luôn chọn lựa điều phù hợp nhất, đúng nhất, tốt nhất với mình tại thời điểm chọn lựa. Với hiểu biết và hoàn cảnh lúc ấy, bạn đã chọn điều tốt nhất bạn có thể. Vì vậy, nhìn lại quá khứ, ta chỉ cần trân trọng chính mình.
Khi giữ được cả hai vế, con người đơn giản quay trở lại làm chủ cuộc đời: bởi kết quả cuộc sống có cội nguồn từ mình, nên chỉ cần mình quyết định thay đổi thì cuộc sống sẽ thay đổi. Đây cũng là trạng thái nhận thức của người có trí tuệ tầng bậc 2, người mang tâm thái làm chủ, chủ động và chịu trách nhiệm, với tâm niệm: “Mưu cầu sự thay đổi của người khác là bắt đầu cho đau khổ, thay đổi bản thân là bắt đầu cho hạnh phúc.” (Đọc thêm Nguyên lý Chuyển hóa để thấy vì sao trưởng thành bền vững luôn đến từ bên trong.)
Đi tìm gốc rễ của chọn lựa
Chúng ta không chọn lựa một cách ngẫu nhiên. Cao nhân chỉ điểm rằng con người chọn dựa trên ba điều:
- Thích: thông thường, con người chọn điều mình thích.
- Hạp: đôi khi không phải điều mình thích, nhưng nó có ích cho mình nên mình chọn.
- Hợp: đôi khi không thích, không hạp, nhưng hợp với bối cảnh nên mình chọn.
Thấy thích, hạp hay hợp với điều gì là do tính cách. Tính cách lại do thói quen quyết định. Thói quen do hành động quyết định. Hành động do suy nghĩ quyết định. Mỗi ngày ta có hàng ngàn suy nghĩ, nên muốn chọn một suy nghĩ mới thay cho suy nghĩ cũ cũng chưa đơn giản.
Vậy gốc rễ sâu hơn nằm ở đâu? Các chuyên gia đã tìm thấy hai tầng sâu hơn nữa: niềm tin và hình ảnh tâm trí. Đó chính là hạt mầm mà cả cái cây chọn lựa mọc lên từ đó, và cũng là nội dung của bài tiếp theo trong chuỗi.
Ngày tôi nhận lại quyền chọn lựa
Có một dạo, tôi thường xuyên cảm thấy chưa hài lòng về bản thân. Tôi rất thích đi học. Từ khi ngồi trên ghế nhà trường, cho đến khi đi làm, rồi có gia đình, tôi vẫn luôn thích đi học. Và rất là phước báu, tôi cũng được tạo mọi bối cảnh thuận lợi để tham gia nhiều chương trình học khác nhau. Tôi trân quý những tri thức được các Thầy Cô chuyển giao, tôi cảm nhận rằng nếu ai cũng có nhận thức về nhân sinh thì cuộc đời sẽ rất đẹp, vì khi đó, như nhà thơ Tố Hữu viết:
“Có gì đẹp trên đời hơn thế
Người yêu người, sống để yêu nhau
Đảng cho ta trái tim giàu
Thẳng lưng mà bước, ngẩng đầu mà bay”.
Tuy nhiên, tôi loay hoay chưa biết cần làm gì cho xứng đáng những gì được học. Có lúc, tôi cảm thấy cuộc đời có vẻ đặt ra cho tôi bối cảnh chưa thuận lợi để có thể làm được điều gì đó. Cho đến khi, tôi học được nhận thức này: “Cội nguồn cuộc sống xuất phát từ chính tôi, nhưng không phải lỗi do tôi”. Có thể bối cảnh chưa thuận duyên, đó không phải là lỗi của tôi cho việc chưa đền đáp tiếp nối được những tri thức quý mình được học như bản thân kỳ vọng; nhưng tôi muốn những điều tốt đẹp được chia sẻ, tôi luôn có cơ hội để chọn lựa, để quyết định khi nào mình bắt đầu. Từ nhận thức mới này, cứ có thời gian rảnh, tôi lại tập hợp những gì được thầy cô dạy, viết thành hệ thống. Nhờ đó, Chuyện Bên Mâm Cơm đã ra đời, với mong muốn cùng gìn giữ những hạt mầm đẹp về nhân sinh và kết nối với những người cùng hướng đến cuộc sống an vui, hạnh phúc.
Thực hành hôm nay
- Viết ra hai kết quả bạn đang có: một điều như ý và một điều bạn mong đẹp hơn. Với mỗi điều, lần lại vài chọn lựa đã dẫn đến nó.
- Với mỗi chọn lựa ấy, nói nhẹ với mình: “Lúc ấy, tôi đã chọn điều tốt nhất tôi biết.”
- Chọn một điều nhỏ bạn muốn đổi trong tuần này và viết ra chọn lựa mới của mình.
Câu hỏi soi chiếu: Hôm nay tôi muốn chọn điều gì để ngày mai đẹp hơn?
Câu hỏi thường gặp
Công thức cội nguồn cuộc sống là gì?
Đây là một trong ba hệ quy chiếu của tri thức nhân sinh, cùng với Cấu trúc con người và Tam giác hiện thực. Công thức chỉ ra rằng kết quả đến từ chọn lựa, và chọn lựa có gốc rễ từ tính cách, thói quen, hành động, suy nghĩ, niềm tin và hình ảnh tâm trí.
“Không phải lỗi do tôi” có làm mình bớt trách nhiệm không?
Nhận thức này giúp ta chịu trách nhiệm một cách nhẹ nhàng. Ta nhận mình là người chọn, nên ta có quyền chọn lại. Ta biết mình đã chọn điều tốt nhất tại thời điểm ấy, nên ta bước tiếp với lòng trân trọng chính mình.
Thay đổi thói quen đã đủ để thay đổi kết quả chưa?
Thói quen do hành động quyết định, hành động do suy nghĩ, và suy nghĩ được định hình bởi niềm tin. Khi niềm tin đổi, chọn lựa có thể đổi ngay. Vì vậy, chuỗi bài này đi tiếp đến tầng sâu nhất: hình ảnh tâm trí.
Cội nguồn cuộc sống liên quan thế nào đến Nhân – Duyên – Quả?
Chọn lựa hôm qua là nhân cho quả hôm nay; chọn lựa hôm nay là nhân cho quả ngày mai. Khi biết cội nguồn từ mình, ta quay về bồi nhân thay vì chỉ ngóng quả.
Chuỗi bài Hạt mầm hình ảnh tâm trí
- Bài 1: Cội nguồn cuộc sống xuất phát từ chính tôi (bạn đang đọc)
- Bài 2: Hình ảnh tâm trí: hạt mầm của niềm tin
- Bài 3: Câu chuyện cây bút: thế giới phản chiếu bên trong
- Bài 4: Tính không của vạn vật
- Bài 5: Vì tôi không là ai, nên tôi có thể trở thành bất kỳ ai
- Bài 6: Đổi hình thì đổi đời
- Bài 7: Xây dựng niềm tin bản thân
- Bài 8: Rõ hình là quả
Đọc cùng
- Nguyên lý Chuyển hóa: chú bướm tự mở kén, trưởng thành từ bên trong.
- Hạn chế tự nhận thức: sáu lớp kén đến từ nhận thức của chính ta.
- Truyện số 2: Chiếc bát men bị sứt: câu chuyện bên mâm cơm về sự can đảm nhận điều mình đã chọn.

