Bài 5/15 · Chuỗi bài Trở về sự chân thật
Ta thường nghĩ chiều dương là tốt, chiều âm là xấu. Nhưng tự cao lại là chiều dương của tánh mạn, và giúp người quá mức có khi làm cả hai cùng yếu đi. Bài này trình bày trọng điểm nhận thức đầu tiên khi ứng dụng 16 tánh người: tánh âm chưa hẳn xấu, tánh dương chưa hẳn tốt, nên cần quản trị tánh người cho phù hợp.
Trong bài này
- Tánh mạn: tự ti và tự cao
- Vì sao cần cân bằng?
- Phò suy và phò thịnh
- Quản trị tánh người trong bốn khía cạnh
- Một lần tôi tìm về điểm cân bằng
- Thực hành hôm nay
- Câu hỏi thường gặp
- Chuỗi bài Trở về sự chân thật
- Đọc cùng
Tánh mạn: tự ti và tự cao
Tánh mạn dao động theo chiều âm là tự ti, theo chiều dương là tự cao. Người tự ti thấy mình kém người, ngại bước tới. Người tự cao thấy mình hơn người, khó học thêm từ ai. Cả hai đều là dao động của cùng một tánh.
Điều ta tìm là trạng thái giữa hai đầu ấy: biết giá trị của mình mà vẫn luôn thấy ở người khác có điểm hơn mình. Đó là nhân cách khiêm tốn: người biết vươn lên đúng lúc và cúi xuống phù hợp với hoàn cảnh, như cây lúa.
Điều quý là trạng thái cân bằng hướng dương, phù hợp với từng hoàn cảnh.
Vì sao cần cân bằng?
Trạng thái nội tâm âm tương ứng với tần số rung động năng lượng thấp, trạng thái dương tương ứng với tần số cao, và trạng thái cân bằng tương ứng với tần số siêu cao. Công đức cũng tương ứng với điện từ quang, tức điện từ cân bằng. Vì vậy, đích đến khi quản trị tánh là trạng thái nội tâm cân bằng hướng dương: vững ở giữa, nghiêng về ánh sáng.
Quản trị tánh cũng là cách dùng lớp Tánh trong công thức làm chủ nội tâm: dùng tâm an vui để đón nhận, dùng tánh bao dung để phân tích – phân biệt, dùng tình trân trọng – biết ơn để đối đãi. (Đọc thêm 16 tánh người và sự dao động âm dương.)
Phò suy và phò thịnh
Một ví dụ rõ về “dương chưa hẳn tốt” là việc giúp người.
- Phò suy là giúp đỡ, hỗ trợ người yếu thế hơn mình ở một khía cạnh nào đó (nội tâm, sức khỏe, mối quan hệ, tài chính), trợ tối đa cho người yếu hơn để họ mạnh lên. Nếu liên tục phò suy, năng lượng của bản thân bị tản mát. Người đang yếu thế là người đang có phước báu kém; nếu cứ cho thêm, ta đang tận thu phước báu của họ, khiến họ càng suy hơn. Đằng sau sự phò suy là ngạo mạn nội tâm, sâu thẳm hơn là chưa tin người.
- Phò thịnh là trợ duyên, cống hiến – gánh vác cho người mạnh hơn mình. Người chỉ phò thịnh thì chỉ quan tâm đến người mạnh, người giàu hơn để mượn sức giúp mình lớn mạnh.
Cách quản trị phù hợp: khi thấy ai mong muốn, cần giúp đỡ, hãy giúp họ, đồng thời thuận duyên nhờ họ cống hiến – gánh vác, hoặc hướng dẫn họ giúp đỡ người khác. Cân bằng giữa phò suy và phò thịnh giúp con người chuyển hóa, bảo vệ và tích tạo thêm phước báu.
Quản trị tánh người trong bốn khía cạnh
- Nội tâm: người có trí tuệ luân chuyển giữa vui vẻ do khoái lạc, khi tham tưởng được thỏa mãn, và vui vẻ do an vui, khi tham tưởng chưa được thỏa mãn thì buông, quay về sự chân thật. Đó là quản trị tánh tham và tánh tưởng.
- Sức khỏe: thực và thùy cũng là tánh người. Ăn uống vừa đủ, ngủ nghỉ đúng nhịp là giữ hai tánh này ở trạng thái cân bằng.
- Mối quan hệ: tánh nghi ở chiều dương là tin cậy; chủ động tin tưởng giúp mối quan hệ đi từ quý mến lên tin tưởng, thân thiết.
- Tài chính: sử dụng phù hợp sở trường và sở đoản của mình và của người, để mỗi người làm điều mình làm tốt nhất.
Nền của mọi sự quản trị là trạng thái đủ đầy, được khởi tạo khi con người biết buông – định phù hợp: buông điều cần buông, định tâm vào điều cần định.
Một lần tôi tìm về điểm cân bằng
Ngày nhỏ, khi còn đi học, tôi thích giải những bài tập khó. Bạn bè chưa làm được bài nào, mang đi hỏi, tôi có thể dành hàng giờ ra để giải và chỉ cho họ. Lớn lên, khi đi làm, tôi cũng cảm nhận nội tâm mình thấy thích khi làm được những việc mà người khác chưa được. Đâu đó, những bối cảnh như vậy giúp tôi ghi nhận bản thân mình giỏi, mình giúp được cho người, mình có giá trị…Ngược lại, khi bản thân cần giúp đỡ trong việc nào đó, tôi lại không đơn giản để mở lời. Trước đây, tôi nghĩ đó là việc bình thường, và chấp nhận như một điều không thể thay đổi được. Tuy nhiên, khi được học tập với thầy cô, tôi dần gọi tên ra được những dao động trong tánh người của mình, và tôi lý giải được nhiều việc mình đã từng trải qua mà bản thân chưa nhìn rõ được. Như việc tôi thích giúp những người đang kém hơn mình về điều gì đó, để bản thân thấy được ghi nhận hơn, hay việc tôi ngại nhận sự giúp đỡ từ người khác, đó là trạng thái nội tâm chưa được cân bằng, tánh mạn thường xuyên dao động theo chiều hướng dương, và nếu cứ diễn ra như thế, phò thịnh – phò suy trong mối quan hệ sẽ bị mất cân bằng. Quan sát lại, tôi nhận thấy trong quá khứ, mình đã từng trả giá cho những quả bất như ý về việc này: có người được tôi giúp, họ trở nên ỷ lại, và từ đó thôi cố gắng; qua thời gian, khi không còn nhận được sự trợ duyên như một điều họ nghĩ là hiển nhiên, oán trách đã khởi sinh, mối quan hệ trở nên bất như ý; lại có người nhận được sự giúp đỡ nhiều lần mà chưa có cơ hội giúp lại, họ ngại, khi có việc họ cũng không dám nhờ nữa, và mối quan hệ cũng chưa được thật sự gắn kết. Do đó, cao nhân chỉ điểm cho chúng ta trong các mối quan hệ, ta cần cân bằng được phò suy – giúp người và phò thịnh – được người giúp. Có một câu mà tôi rất tâm đắc: “Cho đi hào phóng, đón nhận cừ khôi”. Ai làm được điều này sẽ có thể mượn sức – trợ lực từ con người để tạo lập được nhiều giá trị hơn cho cộng đồng, cho xã hội.
Thực hành hôm nay
- Chọn tánh mạn và tự hỏi: hôm nay tôi đang nghiêng về tự ti hay tự cao? Điểm cân bằng của tôi trông như thế nào?
- Khi giúp một người hôm nay, thuận duyên mời họ cùng góp sức hoặc giúp lại một người khác.
- Viết ra một sở trường và một sở đoản của bạn, và một việc bạn sẽ nhờ người có sở trường ấy.
Câu hỏi soi chiếu: Với hoàn cảnh này, điểm cân bằng hướng dương của tôi ở đâu?
Câu hỏi thường gặp
Vì sao tánh dương chưa hẳn tốt?
Vì chiều dương của một số tánh, như tự cao của tánh mạn, cũng là sự dao động lệch khỏi điểm cân bằng. Đích đến là trạng thái cân bằng hướng dương.
Quản trị tánh người là gì?
Là chủ động đưa các tánh về trạng thái cân bằng hướng dương, phù hợp với từng hoàn cảnh: biết buông – định phù hợp, cân bằng phò suy và phò thịnh, dùng đúng sở trường và sở đoản.
Phò suy là gì?
Là giúp đỡ người yếu thế hơn mình. Giúp đúng cách là giúp kèm theo mời họ cùng cống hiến – gánh vác hoặc giúp lại người khác, để năng lượng và phước báu của cả hai cùng lớn lên.
Quản trị tánh liên quan thế nào đến Nhân – Duyên – Quả?
Trạng thái nội tâm cân bằng hướng dương giúp những hạt mầm cân bằng và dương trồi lên. Quản trị tánh là chăm sóc nhân để quả trổ ra như ý.
Chuỗi bài Trở về sự chân thật
- Bài 1: Sự chân thật: điều không đổi qua không gian và thời gian
- Bài 2: Ý nghe, ý thấy chân thật: con đường trở về
- Bài 3: Tâm: lớp trong cùng của cấu trúc con người
- Bài 4: Tánh: 16 tánh người và sự dao động âm dương
- Bài 5: Tánh âm chưa hẳn xấu, tánh dương chưa hẳn tốt (bạn đang đọc)
- Bài 6: Hiểu tánh người để bao dung cho người và cho mình
- Bài 7: Buông sĩ thân: ở đâu có đau khổ, ở đó có sĩ thân
- Bài 8: Tình: cảm xúc và trân trọng – biết ơn
- Bài 9: Thân: thân tứ đại
- Bài 10: Vật chất và không gian
- Bài 11: Thời gian là gì
- Bài 12: Ba khối đức: công đức và phước đức
- Bài 13: Bảo vệ phước báu
- Bài 14: Khu vườn tiềm thức
- Bài 15: Nguyên lý vận hành của tâm thức
Đọc cùng
- Nhân quả là gì?: cửa ngõ của loạt bài Nhân quả.
- Nguyên lý Thuận dòng: sống thuận theo quy luật, nhẹ nhàng mà vẫn tới đích.
- Truyện số 1: Miếng cá cuối mâm: câu chuyện bên mâm cơm về sự nhường nhịn vừa vặn.