Bài 6/15 · Chuỗi bài Trở về sự chân thật
Một người thân nói lời nặng, một đồng nghiệp làm sai, chính ta cũng có lúc chưa như mình mong muốn. Bao dung là gì, và làm sao bao dung? Bài này trình bày trọng điểm nhận thức thứ hai khi hiểu 16 tánh người: biểu hiện của tánh theo chiều âm có thể chỉ là do chịu sự chi phối của các khối điện từ trong một thời điểm nào đó, chứ không phải con người ta sẽ luôn như vậy, nên ta đơn giản để bao dung cho người và bao dung cho mình.
Trong bài này
- Biểu hiện chiều âm là sự dao động của tánh
- Bao dung là gì?
- Tha thứ, vị tha, khoan dung và bao dung
- Bao dung cho người, bao dung cho mình
- Một lần tôi bao dung được
- Thực hành hôm nay
- Câu hỏi thường gặp
- Chuỗi bài Trở về sự chân thật
- Đọc cùng
Biểu hiện chiều âm là sự dao động của tánh
16 tánh người được bao bọc bởi điện từ âm dương nên luôn dao động. Một người giận dữ, hoài nghi hay cố chấp đang biểu hiện chiều âm của tánh sân, tánh nghi, tánh kiến. Biểu hiện ấy chưa phải là bản chất của người đó. Bên trong, lớp Tâm, sự chân thật của họ, vẫn sáng.
Khi có nhận thức về 16 tánh người, con người đơn giản để bao dung cho mình và cho người, vì biểu hiện theo chiều hướng âm đôi khi chỉ là sự dao động âm dương của tánh người, không phải do người đó xấu về bản chất.
Biểu hiện chiều âm chỉ là sự dao động của tánh. Sự chân thật bên trong vẫn sáng.
Bao dung là gì?
Theo UNESCO, bao dung là tôn trọng, thấu hiểu sự khác biệt của người khác đối với mình trong phong tục tập quán, quan niệm sống, niềm tin và tôn giáo, chủng tộc và cách thức hành động; chấp nhận cho người khác làm những chuyện mà bản thân mình không tán thành trong một sự giới hạn nhất định để hướng họ tự giác đến sự tốt đẹp.
Theo tri thức nhân sinh, bao dung là trạng thái nội tâm khi tánh tham và tánh tưởng được dừng lại, không dính mắc với bất kỳ điều gì diễn ra trong tâm trí do tác động của hoàn cảnh bên ngoài. Người bao dung với con người là người mà nội tâm không dính mắc với bất kỳ điều gì ở hành vi của người khác.
Tha thứ, vị tha, khoan dung và bao dung
Bao dung khác với tha thứ, vị tha và khoan dung. Hãy hình dung người khác mắc lỗi mười phần:
- Người tha thứ: mười phần lỗi nhập vào mình hết, qua thời gian giảm còn khoảng sáu, bảy phần. Lỗi vẫn còn, nên khi nhắc lại vẫn thấy bực, gặp lại chuyện cũ thì dễ bùng nổ.
- Người vị tha: qua cách nhìn của họ, mười phần lỗi chỉ còn sáu, bảy phần nhập vào, qua thời gian còn bốn, năm phần. Nếu lỗi lặp lại nhiều lần vẫn có thể bùng phát.
- Người khoan dung: qua ánh mắt của họ, lỗi còn bốn, năm phần; vào trong còn một, hai phần, và theo thời gian thì tan đi.
- Người bao dung: tánh tham và tánh tưởng được dừng lại, nội tâm không dính mắc với hành vi của người, nên không có phần lỗi nào ở lại.
Người có nhân cách bao dung có trạng thái nhận thức và cảm xúc an vui, trân trọng – biết ơn đối với con người. (Đọc thêm Quản trị tánh người.)
Bao dung cho người, bao dung cho mình
Bao dung cho người có thể bắt đầu từ nhận thức người đến với mình hoặc là thiên thần trợ cho mình hoàn thành ước nguyện, hoặc là người thầy giúp mình nhận ra bài học. Bao dung cho mình bắt đầu từ việc tôn trọng bản thân: quan tâm, chấp nhận và thấu hiểu tham tưởng về tài, về sắc, về danh, về thực, về thùy của chính mình, và an vui khi ở bên cạnh bản thân.
Nhận thức trong bài Cội nguồn cuộc sống cũng là một hình thức bao dung cho mình: con người luôn chọn điều phù hợp nhất, đúng nhất, tốt nhất tại thời điểm chọn lựa.
- Nội tâm: khi mình chưa làm được như mong muốn, nhắc mình đó là dao động của tánh, rồi chọn lại.
- Sức khỏe: đón nhận thân thể ở mỗi giai đoạn với lòng tôn trọng.
- Mối quan hệ: khi người thân nói lời nặng, thấy đó là chiều âm của tánh sân và giữ lòng không dính mắc.
- Tài chính: khi đối tác chậm trễ, bao dung trong một sự giới hạn nhất định để cùng hướng đến điều tốt đẹp.
Một lần tôi bao dung được
Con tôi thực hành việc tự học từ khá sớm. Từ khoảng sáu tuổi, bạn đã tự lên kế hoạch học tập, và thực thi mỗi ngày. Vì thế, tôi không để mắt sát sao đến việc hoàn thành mỗi ngày của bạn. Có một lần, tôi thấy các trang bài tập của con trống trơn. Tôi hỏi thăm việc học tập thì con bảo vẫn ổn. Nếu là thời gian trước, có lẽ tôi sẽ la con, rồi con sẽ xin lỗi, và tôi sẽ tha thứ cho con. Nhưng lần đó, tôi nhớ đến lời dạy của thầy cô, tôi chậm lại, quan sát xem thời điểm đó, con đang tham tưởng về điều gì. Thì ra khoảng một tuần trước, bạn biết đến một trò chơi mới; nên thay vì viết bài giải đầy đủ, bạn chỉ đọc đề, nhẩm trong đầu rồi lướt qua, để có thêm nhiều thời gian chơi. Tôi nhớ đến trong quá khứ, tôi cũng từng có nhưng giai đoạn mê chơi hơn mê học, dù chỉ trong một vài ngày. Khi nhớ ra mình cần tập trung học, tôi lại quay về với bài tập của mình. Vì vậy, tôi chọn trò chuyện với con, nhắc nhớ con về tầm quan trọng của việc học, và tiếp tục quan sát. Tôi nhận ra, khi tham tưởng của con quay về việc học, con đã tự hoàn thành bài tập của mình. Thì ra, bao dung không phải là không thấy lỗi, mà là thấy nhưng không dính mắc, và trong trường hợp tôi đang kể, khi được làm rõ lại giới hạn, đối tượng nhận được sự bao dung sẽ tự hướng đến sự tốt đẹp. Không chỉ với người, mà với mình, ta cũng có thể thực hành việc này. Có những ngày, dù kế hoạch đã lên, nhưng nếu ta cần thêm chút thời gian riêng cho bản thân, nếu kết quả vẫn trong giới hạn chấp nhận được, ta cũng có thể bao dung cho chính mình. Giữ tín thì rất tốt, nhưng kỉ luật hà khắc với bản thân thì lại mang trạng thái âm, và khác nhau chỉ ở chỗ, ta có bao dung được cho bản thân không.
Thực hành hôm nay
- Nghĩ về một người bạn đang thấy khó bao dung. Gọi tên tánh đang dao động chiều âm nơi họ.
- Hỏi: người này là thiên thần giúp tôi hoàn thành ước nguyện, hay người thầy giúp tôi nhận ra bài học gì?
- Viết một câu bao dung cho chính mình về một điều bạn chưa làm được như mong muốn.
Câu hỏi soi chiếu: Điều gì ở hành vi người khác tôi sẵn sàng không dính mắc nữa?
Câu hỏi thường gặp
Bao dung là gì?
Bao dung là trạng thái nội tâm khi tánh tham và tánh tưởng được dừng lại, không dính mắc với điều gì diễn ra trong tâm trí do tác động của hoàn cảnh bên ngoài.
Bao dung khác tha thứ thế nào?
Người tha thứ vẫn giữ lại một phần lỗi trong lòng nên dễ bùng nổ khi chuyện cũ lặp lại. Người bao dung không dính mắc với hành vi của người, nên không giữ lại điều gì.
Bao dung có phải là chấp nhận mọi điều?
Bao dung là chấp nhận cho người khác làm điều mình không tán thành trong một sự giới hạn nhất định, để hướng họ tự giác đến sự tốt đẹp.
Bao dung liên quan thế nào đến Nhân – Duyên – Quả?
Bao dung là duyên lành trong mọi mối quan hệ, và an vui, bao dung là ánh sáng giúp bảo vệ phước báu khỏi sân si.
Chuỗi bài Trở về sự chân thật
- Bài 1: Sự chân thật: điều không đổi qua không gian và thời gian
- Bài 2: Ý nghe, ý thấy chân thật: con đường trở về
- Bài 3: Tâm: lớp trong cùng của cấu trúc con người
- Bài 4: Tánh: 16 tánh người và sự dao động âm dương
- Bài 5: Tánh âm chưa hẳn xấu, tánh dương chưa hẳn tốt
- Bài 6: Hiểu tánh người để bao dung cho người và cho mình (bạn đang đọc)
- Bài 7: Buông sĩ thân: ở đâu có đau khổ, ở đó có sĩ thân
- Bài 8: Tình: cảm xúc và trân trọng – biết ơn
- Bài 9: Thân: thân tứ đại
- Bài 10: Vật chất và không gian
- Bài 11: Thời gian là gì
- Bài 12: Ba khối đức: công đức và phước đức
- Bài 13: Bảo vệ phước báu
- Bài 14: Khu vườn tiềm thức
- Bài 15: Nguyên lý vận hành của tâm thức
Đọc cùng
- Nhân quả là gì?: cửa ngõ của loạt bài Nhân quả.
- Nguyên lý Ánh sáng (P1): thắp đèn thay vì đuổi bóng tối.
- Truyện số 2: Chiếc bát men bị sứt: câu chuyện bên mâm cơm về cách người lớn đón nhận lỗi của con.